هرس درختان ميوه

هرس درختان ميوه

مقدمه:

درختان ، بویژه درختان میوه اگر در طبیعت و در شرایط محیطی مناسب بدون دخالت انسان رشد کنند بعد از چند سال ، یک حالت متراکم پر از شاخ و برگ به خود می گیرند و از نظر میزان کیفیت باروری نیز حالت نامطلوب پیدا می کنند . در اینگونه درختان ، رشد شاخه های مزاحم و پر پیچ وخم در داخل تاج درخت صورت گرفته و بدلیل متراکم شدن و پر برگ شدن شاخه ها نفوذ نور داخل تاج درخت محدود گشته و بتدریج شاخه ها خشک شده و از بین می روند و باردهی درخت نیز محدود می گردد و میزان محصول و کیفیت آن پایین می آید . علاوه بر این مسائل ، مشکل سال آوری و تناوب باردهی نیز بروز می کند بطوریکه درخت ، یک سال میوه های زیاد وریز وسال دیگر عدم باردهی ویا تولید ناچیز اتفاق می افتد .بنابراین ، لزوم اجرای صحیح عملیات هرس جهت ایجاد شکل و فرم مناسب و باردهی منظم و مطلوب ضروری می باشد .

 

تعریف هرس:

هرس عبارت است از قطع کامل یا جزئی شاخه ، ریشه ، پوست ، برگ گل ومیوه به منظور تحت تأثیر قرار دادن و هدایت نحوه رشد و باروری گیاه . بطور کلی در اجرای هرس با رعایت نکات فنی و شناختن نحوه باردهی و اعضای بارده هر نوع درخت ، می توان هرس مناسبی انجام داد .

 

فواید هرس:

1- شکل وفرم دادن به نهال که در سال های اول تا چهارم و بعنوان هرس فرم دهی اجرا می شود .

2-حذف شاخه های خشکیده ، آفت زده ، مریض ، شکسته و مزاحم .

3- خلوت کردن تاج درخت از شاخه و برگهای اضافی جهت ورود نور و هوا به درون شاخسار درخت .

4- جلوگیری از تناوب باردهی و سال آوری درخت با حذف وتنک کردن تعدادی از شاخه های بارده و در نهایت بعضی از میوه ها .

5- جوان کردن درختان مسن ، ازطریق حذف شاخه های پیر و جایگزین کردن آن ها با شاخه های جوان 6- جلوگیری از رشد رویشی بیش از حد و وادار کردن گیاه به رشد زایشی که منجر به تولید میوه می گردد .

7- ایجاد تعادل بین ریشه و ساقه ، که بویژه هنگام انتقال نهال دارای اهمیت است .

8- بالا بردن کیفیت واندازه محصول باقطع شاخه های اضافی و متراکم .

9- با کوتاه نگه داشتن درخت ، باعث راحتی کار در مراحل داشت (سمپاشی وهرس ) و نیز برداشت محصول می گردد .

 

زمان هرس:

هرس در دو موقع از سال انجام می شود:

- یکی در هنگام استراحت و خواب گیاه که معمولاً در فصل سرد زمستان می باشد  و به هرس زمستانه (خشک ) معروف است دیگری هرس سبز یا تابستانه است که در موقع فعالیت گیاه و سبز بودن آن و حتی گل یا میوه دار بودن درخت انجام می گیرد .قابل ذکر است که اصولاً هرس در هر زمان انجام بگیرد باعث تأخیر در باروری نهال های جوان و کم شدن محصول درختان بارور می گردد لذا در تمام انواع هرس ، رعایت جانب تعادل ضروری می باشد  . هرس زمستانه معمولاً در اواخر فصل زمستان قبل از جوانه زنی درختان صورت می گیرد و در این فصل بعلت متوقف شدن یا کند شدن شیره نباتی ، گیاه کمتر آسیب و صدمه می بیند و چون درخت فاقد برگ می باشد لذا کلیه قسمتهای شاخه ها براحتی قابل رویت بوده وتصمیم گیری در این حالت راحتتر می باشد .فرم دهی وتربیت نهال در سالهای اول کاشت وحذف شاخه های شکسته ،مریض وآفت زده و هرس ریشه در زمستان (هرس خشک)می گیرد.

- هرس تابستانه معمولا از اوایل بهار تا اواخر تابستان انجام می گیرد که منظور از این هرس ،حذف پاجوشها ،نرک ها وهرس قسمتهای انتهایی شاخه هایی که رشد سریع دارند می باشند .

 انواع هرس:

1- هر س شاخه :در این هرس شکل واندازه وفرم نهایی درخت باید مد نظر باشد یعنی نحوه قرار گرفتن شاخه ها برروی تنه اصلی بطور مناسب انتخاب گردد،چرا که در درختان میوه نحوه قرارگرفتن شاخه ،روی قدرت بار دهی درخت تاثیر فراوان دارد بطوریکه در تعدادی از آنها میوه روی جوانه های تشکیل دهنده گل روی شاخه های بسیار کوتاه چند ساله (اکثراً2تا 5 ساله ) می باشد (از جمله سیب ،گلابی ،زرد آلو وگیلاس).

2- هر س ریشه :برای ایجاد تعادل بین ریشه وشاخه وبرگ جهت رشد ونمو گیاه .

3- هر س گل ومیوه (تنک کردن):در اوایل بهار وبعد باز شدن گلها تا موقعی که میوه ها به قطر یک سانتیمتر تشکیل شوند ،انجام می گیرد وهدف از آن حفظ تعادل مقدار محصول متناسب با قدرت درخت است .

4- زخم کردن وخم کردن پوست : که نوعی هرس محسوب می شود ودر بهار انجام می گیرد که به منظور تبدیل شاخه های غیر بارور و شکستن غرور درخت می باشد . بدین ترتیب که با زخم پوست ساقه ،رابطه قسمت بالای زخم با قسمت پایین قطع شده ومواد غذایی (کربو هیدارتها )تولید شده در قسمت بالا باقی مانده وآن شاخه را وادار به تولید گل ومیوه می کند .

 

نکاتی که در موقع هرس باید رعایت گردد:

1- اگر درخت مسن بوده وچند ساله هرس نشده نباید آنرا دریک دفعه ،هرس سنگین کرد ،بلکه باید ظرف 2-3روز وبتدریج هرس سبکتر انجام داد تا به هدف ایده آل رسید.

2- در موقع هرس ،باید شاخه هایی را حذف کرد که با تنه اصلی (شاخه حامل ) زاویه کوچکتری دارند و شاخه هایی که حفظ می شوند باید دارای زاویه نزدیک قائمه (بهترین زاویه60 درجه می باشد)باشند چرا ،که در این صورت بین دو شاخه بیشترین مقدار چوب تولیده شده و از شکستن آن در اثر فشار ناشی از وزن میوه جلوگیری می شود .

3- در موقع هرس ،با حذف شاخه های کج ومزاحم ،وسط تاج درخت باز نگهداشته می شود تا نفوذ نور به داخل تاج راحتتر صورت گیرد .

4- در هرس باید ابتدا باغات و درختان مسن را هرس کرده و  سپس باغات جوان را هرس نمود چونکه اگر سرمای ناگهانی اتفاق افتد درختان مسن مقاومت بیشتری در برابر سرما از خود نشان می دهند

5- در موقع هرس در هنگام حذف شاخه باید تا آنجا که ممکن است برش ازته وموازی تنه اصلی صورت گیرد و از باقی گذاشتن مقداری از آن به عنوان ناخنک خوداری شود .

6- در موقع هرس شاخه های قطور وسنگین ،باید برش در سه مرحله صورت گیرد تا از شکسته شدن شاخه بر اثر سنگینی آن در موقع برش ،جلوگیری گردد.

7- در هرس به منظور جوان سازی درختان مسن قطع شاخه ها با قطر زیاد با عث ایجاد تعداد زیادی ترک در محل برش میشود لذا سرزنی شاخه  های نازکتر با تعدادزیاد وپراکندگی مناسب در سطح تاج توصیه می گردد.

8- در مناطقی که امکان خشک شدن درختان در زمستان وجود دارد ،هرس زمستانه درختان تا حد امکان باید به تاخیر بیفتد .

9- شاخه های قوی ونیرومند قادر به تولید میوه های درشت با کیفیت عالی می باشند در صورتیکه شاخه های نازک وضعیف ،میوه های ریز وکم رنگ با کیفیت پائین تر بوجود می آورند لذا در انجام هرس ،اولویت حذف با شاخه های ضعیف  ونازک می باشد .

10- میزان هرس با سن وقدرت ونوع آن تغییر می کند .درختان مسن با قدرت رشد وباز دهی کم را می توان سنگین تر از درختان جوانتر وقوی تر از همان نوع هرس کرد  .

11- در سر شاخه زنی شاخه ها ،باید برش منتهی به یک جوانه باشد نه یک شاخه فرعی نازک وضعیف همچنین برش حدود نیم سانتی متر بالاتراز جوانه در بیرون تاج وپشت به با دهای غالب منطقه – در صورت وجود – قرار گیرد .

12- بعد از رسیدن به سنین باروری مقدار وشدت هرس بسته به نوع درخت فرق میکند، بطوریکه در مورد درختانی که میوه های خود را روی شاخه های  کوتاه تولید میکنند نظیر سیب ،گلابی، گیلاس شدت هرس کاهش می یابد و درختانی که میوه های خود راروی شاخه های یک ساله تولید می کنند مانند  هلو ،هرس  شدیدتر صورت می گیرد .

13- با توجه به اینکه وجود پاجوشها در اطراف درخت باعث ایجاد رقابت با تنه ودر واقع درخت و نهال اصلی در باغ می گردد،باید در هرس اقدام به حذف کلیه پاجوشها ازته نمود.

 

 

 

 

 

عادت گلدهی

سیب:

سیب دارای دو نوع جوانه می باشد: رویشی و مرکب. گل آذین سیب انتهایی یا محدود بوده و فرم های اهلی دارای 5 (یا گاهی 6) گل می باشند. در قاعده هر گل آذین چندین جوانه رویشی جانبی وجود دارد. جوانه های گل، معمولا ً به صورت انتهائی روی شاخه ها یا اسپورهای کوتاه به وجود می آیند. ولی مقداری گل، روی جوانه های جانبی شاخه های یک ساله به وجود می آید

تمایز یابی جوانه های گل برای محصول سال بعد، در اوائل تابستان صورت می گیرد. در بعضی از ارقام، میوه های جوان در حال نمو، روی شاخه های مجاور، باعث جلوگیری از تشکیل جوانه گل می شود. که منجر به دو سال آوری می شود.

گلابی:

جوانه ها و گل آذین گلابی با دو تفاوت مشخص شبیه به سیب می باشد. گل آذین گلابی دارای هفت یا هشت گل بوده و نامحدود می باشد. به این صورت که شکوفه های کناری یا جانبی، اول باز شده و شکوفه های انتهائی، آخر باز می شوند.

تمایز یابی درگلابی حدود 60 روز بعد از مرحله تمام گل صورت می گیرد. جوانه های گل در انتهای شاخه ها و اسپورهای کوتاه دو ساله و مسن تر تشکیل می شوند. بیشتر گلابی ها دارای عادت تناوب بار دهی نبوده و هر سال گل می دهند. ولی هاردی و کومیس پیوند شده روی پایه بِه بعد از یک سال پرباربه تولید گل کم تمایل نشان می دهند.

 

بِه:

جوانه گل در بِه فقط یک گل دارد. که در انتهای یک شاخه کوتاه فصل جاری به وجود می آید. بنابراین تمایز یابی بلافاصله قبل از باز شدن کامل گل صورت می گیرد نه مثل سیب و گلابی که در آنها تمایز یابی در طول فصل رویشی قبل انجام می پذیرد.

 

آلو:

در آلو گل ها در داخل جوانه های جانبی شاخه های فصل جاری و رشد جدید حاصل از اسپورهای مسن تشکیل می شود.

تمایز یابی بیشتر در اواخر تابستان، صورت می گیرد ولی زودتر از آن یعنی 5 جولای و دیرتر، یعنی سپتامبر نیز ذکر شده است. در هر جوانه یک تا سه گل تولید می شود ولی برگ تولید نمی گردد.

کلیه جوانه های انتهایی رویشی هستند.

بیشتر ارقام P. domestica  کاملاً خود بارور و یا نیمه خود بارور می باشند، در حالی که سایر ارقام مثل آلوی ژرمن و پرزیدنت، خود عقیم بوده و نیاز به دگر گرده افشانی دارند.

بیشتر آلوهای آمریکایی P. salicina خود عقیم می باشند. ارقام salicina مثل سانتاروزا، بیوتی، کلیماکس و متلی، استثناً خود بارور هستند. اغلب آلوها هر سال گل می دهند، ولی شوگرپرون مشخصاً دارای عادت تناوب باردهی می باشد مگر اینکه در سال پر محصول شکوفه های اولیه شدیداً تنک گردند.

 

زرد آلو:

تمایز یابی در زرد آلو در اواخر تابستان روی شاخه های فصل جاری و اسپورهای کوتاه مسن تر هر دو صورت می گیرد. گلهای منفرد در قاعده گل، فاقد برگ بوده و فقط روی جوانه های جانبی به وجود می آیند. بیشتر ارقام خود بارور می باشند. ولی ریلند و پرفکشن خود عقیم هستند.

 

 هلو:

در هلو گلهای منفرد از جوانه های جانبی ساده بر روی شاخه های فصل قبلی تولید می شوند لذا برای حفظ باردهی خوب هر سال 40 الی 50 سانتی متر رشد جدید ضروری می باشد. تمایز یابی در اواخر تابستان شروع می شود. ولی به دنبال یک سال پر محصول، درختان تمایل به گل دهی کمتر نشان می دهند. هلو زود به بار می نشیند و اغلب در سال دوم و سوم بعد از کاشت گل می دهد.

 

بادام:

جوانه گل بادام شبیه به جوانه گل هلو می باشد. یعنی منفرد، بدون برگ، و همیشه در وضعیت جانبی بر روی شاخه قرار می گیرد نه انتهای ساقه. معمولاً گلها خیلی بیشتر ازآنچه که برای تولید یک محصول کاملاً ضروری می باشد تشکیل می گردد. ولی در بادام تشکیل میوه ی به مراتب بیشتری نسبت به هلو لازم است زیرا در هنگام رسیدن میوه ی هلو خیلی بزرگ تر از بادام می باشد. میوه ی بادام تنک نمی گردد و تشکیل میوه ی زیاد در درختان سالم سبب، تناوب باردهی نمی شود.میزان تولید تا 5/4 تن در هکتار می تواند باشد ولی معمولاً خیلی کمتر است. عملکرد محصول با پوست سخت در هر هکتار در کالیفرنیا حدود 1700 کیلو گرم می باشد.

 

گیلاس:

گلهای گیلاس در دستجات خیلی مختلط 2 تا 4 تایی به صورت جانبی روی اسپورهای کوتاه یا نزدیک به قاعده شاخه های طویل تر تشکیل می شود. تمایز یابی در تیر ماه بعد از برداشت محصول، انجام می گیرد. در گیلاس برخلاف آلو و زردآلو و هلو، گل ها فقط روی جوانه هایی که در آنها برگ های همراه نسبتاً زودتر درتابستان باز می شوند، به وجود می آید. گلها معمولاً دارای یک مادگی هستند، ولی بعد از تابستان های خیلی داغ، ممکن است دو مادگی در هر گل تشکیل شود، که منجر به وجود آمدن میوه های دو تایی می شود که یک وضعیت نامطلوبی را به وجود می آورد.

کلیه ارقام گیلاس به استثنای استلا خود عقیم می باشند و چندین گروه دگر عقیم نیز وجود دارد، که در آن هیچیک از اعضاء گروه ها قادر به گرده افشانی عضو دگر گروه نخواهد بود. بینگ، لامبرت و ناپلئون یک چنین گروهی را تشکیل می دهند. وان، بلاک رپا بلیکن، بلاک تار تارین و کورم ارقام گروه فوق الذکر را گرده افشانی خواهند نمود. برای هر رقم جدیدی که معرفی می شود تعیین ارقام سازگار، حائز اهمیت است.

 

آلبالو:

جوانه های آلبالو دارای دو الی چهار گل می باشند، که به صورت جانبی روی شاخه ها  و اسپورها به و جود می آیند. درختان ضعیف تمایل به گل دهی بیش از حد نشان می دهند، و جوانه های برگ خیلی کمی برای رسانیدن محصول به اندازه ی مناسب باقی می ماند. گلها در بهار، به اندازه ی کافی ، دیر باز می شوند تا در اثر صدمه ی یخبندان از بین نروند.

استوكزیا

ـ خانواده: Compositae
ـ نام علمی: Stokesia laevis
گیاه دائمی با برگ‌های روزت همیشه سبز كه گل‌های بنفش، آبی به تعداد زیاد در فصل تابستان ظاهر می‌شوند. برگ‌ها باریك و كشیده هستند. حداكثر بلندی و گستردگی آن ۴۵، ۳۰ سانتی‌متر است.
ـ نیازها:
مكان آفتابی، خاك حاصلخیز كه دارای زهكشی خوب باشد. حداقل دمای قابل تحمل آن ۱۵- درجه سانتی‌گراد است.
ـ ازدیاد:
از طریق تقسیم گیاه در بهار یا كاشت بذر در فصل پائیز امكان‌پذیر است.

پلكترانتوس

ـ خانواده: Labiatae
ـ نام علمی: marginatus plectranthus coleoides
این گیاه دارای برگ‌های با حاشیه كرمی، سفید رنگ است.
ـ نیازها:
به مكان نیمه سایه و مرطوب دور از تابش مستقیم آفتاب، خاك لومی و كمپوست گلدانی نیاز دارد و هر ماه با كود مایع باید تغذیه شود. حداقل دمای قابل تحمل آن ۱۰ درجه سانتی‌گراد می‌باشد.
ـ ازدیاد:
از طریق تهیه قلمه ساقه یا تقسیم گیاه در بهار یا تابستان امكان‌پذیر است.

پینک کلود

ـ خانواده: Cprifoliaceae
ـ نام علمی: Kolkwitzia amabilis Pink Cloud
درختچه خزان پذیر به بلندی ۳ و گستردگی ۴ متر است دارای شاخه‌های خمیده، برگ‌های تخم‌مرغی شکل سبز تیره بوده و گل‌های صورتی آن اواخر بهار و اوایل تابستان ظاهر می‌شوند.
ـ نیازها:
به مکان کاملاً آفتابی و خاک غنی با زهکش خوب نیاز دارد و حداقل دمای قابل تحمل آن ۱۵- درجه سانتی‌گراد می‌باشد.
ـ ازدیاد:
از طریق تهیه قلمه در اواخر بهار یا اوایل تابستان جدا کردن و کاشت پاجوش‌ها در بهار امکان‌پذیر است.

نرگس

اسم علمى: Narcissus poeticus
اسم خانواده: Amaaryllidaceae
زمان گل‌دهى
اين گياه در روزهاى آخر سال و آغاز بهار گل مى‌دهد.
شکل ظاهرى
در جهان ۱۰ نوع مختلف نرگس وجود دارد که در هر نوع واريته‌هاى مختلف تاکنون پرورش يافته و تکثير شده‌اند. اين انواع بستگى به درشتى و کوچکى گل طبقه‌بندى شده‌اند. بزرگ‌ترين و درشت‌ترين گل نرگس -Narcissus trompettes، داراى گل‌هاى شيپورى شکل به رنگ زرد طلائى است.
انواعى که در ايران پرورش داده مى‌شود متفاوت و احتمالاً از گونهٔ پوتيکوس است.
نرگس
روش‌هاى تکثير
ازدياد نرگس از طريق کاشت بذر براى به‌دست آوردن واريته‌هاى جديد صورت مى‌گيرد، و به طور معمول نرگس به آسانى از طريق تقسيم پياز تکثير مى‌شود.
در اواخرتابستان و در پائيز قبل از اينکه نرگس شروع به برگ دادن کند و يا زمانى که برگ‌ها هنوز کوچک هستند پيازها را از خاک در مى‌آورند و پيازچه‌ها را از پياز اصلى جدا مى‌کنند؛ در نرگس اين عمل به آسانى صورت مى‌گيرد. در محل جديد بايد پيازها در خاک سبک ماسه‌اى کشت شوند. نرگس مناسب کاشت در باغ‌هاى صخره‌اى است. باغچه‌هاى نرگس را بايد وجين کرد و اين عمل در فصل پائيز و قبل از رشد برگ‌ها انجام مى‌شود. در بهار نيز وجين به‌نحوى صورت مى‌گيرد که به برگ‌هاى سبز نرگس صدمه‌اى نرسد. کشت نرگس درباغ‌ها از اين نظر جالب است که درپائيز با خزان ساير بوته‌ها و گياهان و در زمستان و اوايل بهار زيبائى خاصى به باغ مى‌بخشد.

پیوند جوانه

T-budding

Fruit trees and roses can be increased by T-budding using commercially available rootstocks. Roses can also be budded onto a briar rootstock.

Plant the rootstocks in autumn about 30cm (12in) apart in a nursery bed.

T-budding should be carried out from mid-summer in cool showery weather. If the weather is dry water the rootstocks for two weeks beforehand.

For the bud wood select strong growing ripened shoots. For roses select a flowered shoot about 30cm (12in) long with three or four growth buds. Remove the foliage and place in a plastic bag to prevent drying out.

Cut away a healthy bud with a strip of bark extending about 2.5cm (1in) above and below the bud.
Preparing the T-bud. Photograph copyright Dorling Kindersley The prepared T-bud. Photograph copyright Dorling Kindersley

Carefully pull away the woody material from behind the bud.

Cut the rootstock just deeply enough to pierce the bark and make a T-shaped incision at a height of 15-30cm (6-12in), with the horizontal cut about 13mm (1/2in) long and the vertical cut 2-4cm (1-11/2in) long. For roses draw back the soil and make the cuts about 2.5cm (1in) below the top growth. Inserting T-bud into rootstock. Photograph copyright Dorling Kindersley

Ease the flaps of the ‘T’ outwards to reveal the cambium layer beneath.

Insert the bud behind the bark flaps with the bud just below the cross-stroke of the T.

Trim away the surplus tail protruding above the T.

Secure the bud using a rubber binding tie or damp raffia around the grafted area.

When the shoot develops the following spring cut off the growth from the rootstock above the bud.

 

پیوند جوانه

T-budding

Fruit trees and roses can be increased by T-budding using commercially available rootstocks. Roses can also be budded onto a briar rootstock.

Plant the rootstocks in autumn about 30cm (12in) apart in a nursery bed.

T-budding should be carried out from mid-summer in cool showery weather. If the weather is dry water the rootstocks for two weeks beforehand.

For the bud wood select strong growing ripened shoots. For roses select a flowered shoot about 30cm (12in) long with three or four growth buds. Remove the foliage and place in a plastic bag to prevent drying out.

Cut away a healthy bud with a strip of bark extending about 2.5cm (1in) above and below the bud.
Preparing the T-bud. Photograph copyright Dorling Kindersley The prepared T-bud. Photograph copyright Dorling Kindersley

Carefully pull away the woody material from behind the bud.

Cut the rootstock just deeply enough to pierce the bark and make a T-shaped incision at a height of 15-30cm (6-12in), with the horizontal cut about 13mm (1/2in) long and the vertical cut 2-4cm (1-11/2in) long. For roses draw back the soil and make the cuts about 2.5cm (1in) below the top growth. Inserting T-bud into rootstock. Photograph copyright Dorling Kindersley

Ease the flaps of the ‘T’ outwards to reveal the cambium layer beneath.

Insert the bud behind the bark flaps with the bud just below the cross-stroke of the T.

Trim away the surplus tail protruding above the T.

Secure the bud using a rubber binding tie or damp raffia around the grafted area.

When the shoot develops the following spring cut off the growth from the rootstock above the bud.

 

کوکب  

اسم علمى: Dahlia
اسم خانواده: Compositae
شکل ظاهرى
گل‌هاى درشت کوکب به رنگ سرخ، آبي، سفيد، قرمز جلوه‌گر مى‌شوند. در نواحى کوهستاني، جائى که تابستان‌هاى خنک‌ترى دارد، کوکب رشد فوق‌العاده مى‌کند و گل‌هاى آن بسيار درشت مى‌شود. رنگ گل‌ها نيز دراين مناطق پر رنگ‌تر و جالب‌تر است.
کوکب
روش‌هاى تکثير
ريشه‌هاى غده‌اى کوکب در برابر سرما مقاومتى ندارند و در محل‌هاى خيلى سرد و در فصل پائيز به محل گرم‌ترى منتقل مى‌شوند. تقسيم اين ريشه‌ها که در آغاز فصل بهار صورت مى‌گيرد، بايد به دقت انجام شود. ريشه‌هاى غده‌اى کوکب زمانى رشد و نمو مى‌کنند که همراه با يک جوانهٔ برگى سال پيش کاشته شوند، اين جوانه روى ساقهٔ باقى‌مانده از سال گذشته قرار دارد. در غير اين صورت ريشهٔ غده‌اى کوکب در خاک مى‌پوسد و رشد و نموى نمى‌کند.

گياهان چوبى

درختچه‌های زینتی
پیچ‌ها
گياهان چوبى که در هواى آزاد کاشته مى‌شوند عبارتند از: درختان، درختچه‌ها، پيچ‌ها.
چون اين گياهان براى مدت چندين سال در خاک مى‌مانند، در گزينش خاک مناسب براى کاشت آنها، بايد دقت کافى مبذول شود. از سوى ديگر، چون جايگزينى آنها پس از مستقر شدن به آسانى امکان‌پذير نيست، در موقع گزينش نهال بايد دقت لازم به عمل آيد. افزون بر اين هنگام کاشت، رشد آينده درخت يا درختچه را بايد در نظر گرفت که بعداً در اثر رشد کمتر و يا بيشتر از انتظار، اشکالى ايجاد نکند.
جابه‌جا کردن درختان و درختچه‌هاى خزان‌دار، زمانى صورت مى‌گيرد که اين گياهان در حال استراحت باشند. درختان هميشه سبز را، پيش از آغاز فصل رشد انتقال مى‌دهند. هنگام انتقال، ريشه‌هاى درختان هميشه سبز بايد در گونى پيچيده شده باشد. راه بهتر آن است که آنها را از پيش در حلب بکاريم تا درهنگام انتقال بتوان حلب را پاره کرد و ريشه گياه را، با خاک پيرامون آن دست نخودره در زمين قرار داد. گوده‌هائى که جهت اين گياهان زده مى‌شود بايد از لحاظ ژرفا و قطر بزرگ‌تر از ريشه گياه و خاک‌هى پيرامون آن باشد. روش کار بدين ترتيب است که پس از گوده‌زني، خاک روئى را ته گوده مى‌ريزند و بقيه خاک را گاهى با کود مناسب يا خاک‌برگ مخلوط کرده، پس از قرار دادن گياه در گوده، پيرامون گياه مى‌ريزند و کمى خاک اطراف گياه را فشار مى‌دهند تا گياه مستقر شود. بعضى براى استقرار خاک و بهتر شدن وضع خاک در گوده، چند ماه پيش از اشت، گوده را آماده و رها مى‌کنند تا اولاً خاک مستقر شود، ثانياً ميکروارکانيسم‌ها بتوانند در خاک بدنه گوده که در برابر هواى آزاد قرار مى‌گيرند فعاليت نمايند.